Show summary Hide summary
W październiku Teatr Telewizji zaprezentował dwie nowe premiery: autorskie spektakle Juliusza Machulskiego i Macieja Wojtyszki. Obie realizacje łączą nazwisko doświadczonych twórców i formuła skondensowanego przedstawienia, mieszczącego się w około godzinie emisji.
Twórcy z dorobkiem i oczekiwania widzów
Machulski i Wojtyszko to reżyserzy, których prace wielokrotnie zdobywały uznanie publiczności i jury festiwalu „Dwa Teatry” w Sopocie. Ich autorskie spektakle przez lata współtworzyły specyfikę Teatru Telewizji, stając się ważnym elementem jego repertuaru.
W Teatrze Telewizji: Wnuczka Picassa Machulskiego oraz Amerykański przyjaciel Wojtyszki
Biskupi sprzeciw wobec decyzji Sejmu ws. aborcji. Franaszek szefem komisji ds. molestowania nieletnich
Obie premiery wpisują się w krótką, zwarto skonstruowaną formę telewizyjnego teatru. Takie rozwiązanie podnosi wymogi wobec autorów — widz oczekuje napięcia, dowcipu i precyzyjnej narracji.
Wnuczka Picassa — nazwisko jako wabik
Tytuł nowego spektaklu Machulskiego odwołuje się do powszechnie rozpoznawalnego nazwiska artysty i pełni funkcję przyciągającą widza. Reżyser sam napisał sztukę, która ukazała się drukiem w maju tego roku w tomie „19 południk i inne sztuki”.
Machulski obsadził w roli tytułowej Maszę Wągrocką. Fabuła skupia się na Soni — służącej, która planuje sprzedać trzy obrazy wiszące w salonie: dwa portrety Seweryna Wypychowskiego i szkic aktu podpisany jako dzieło Pabla Picassa. Plan zaczyna się komplikować, a intryga przybiera nieoczekiwane konsekwencje.
Autor zapowiadał, że chce potraktować gatunek sensacyjny z przymrużeniem oka — z elementami pastiszu i autoironii. W ocenie krytycznego głosu, który towarzyszy premierze, efekt jest jednak mieszany: zamiast dreszczu sensacji powstała przewidywalna parodia, która nie zawsze trafia w punkt z humorem językowym ani błyskotliwymi dialogami.
Wnuczka Picassa przyciągnęła rekordową widownię — ponad 600 tysięcy osób. To najpewniej efekt zaufania do Machulskiego i popularności jego wcześniejszych realizacji, których powtórki nadal często znajdują większe zainteresowanie niż niektóre nowe premiery.
Amerykański przyjaciel — spotkanie Babla z Cooperem
Maciej Wojtyszko w swoim spektaklu sięga do notatki Isaaka Babla o spotkaniu z amerykańskim pilotem Merianem C. Cooperem. Cooper — późniejszy współproducent i współreżyser filmu „King Kong” — opisał tamte wydarzenia również we własnych wspomnieniach.
Akcja sztuki rozgrywa się w 1920 roku, w czasie wojny polsko-bolszewickiej na obszarze dowodzonym przez Siemiona Budionnego. Po zestrzeleniu samolotu Cooper trafia do niewoli; ci, którzy go biorą do niewoli, nie wiedzą, że był dowódcą eskadry. W sztabie jedynym znającym angielski okazuje się wojenny korespondent Isaak Babel, któremu powierzono zadanie zdobycia informacji o pilocie.
Obaj mężczyźni ukrywają prawdziwe tożsamości. Choć stoją po przeciwnych stronach konfliktu, nawiązują rozmowę — wspólnym kluczem do porozumienia okazuje się fascynacja literaturą, w tym nazwisko Guy’a de Maupassanta. Ważną rolę dramaturgiczną pełni też żona szefa sztabu, którą kreuje Wiktoria Gorodecka.
Czemu przedstawienie ma znaczenie dziś
Wojtyszko przyznał, że inscenizacja pojawiła się teraz nieprzypadkowo — autor dostrzega w historiach sprzed stulecia echa współczesnych napięć i rewizjonistycznych aspiracji ze strony Rosji. Dzięki temu spektakl nabiera dodatkowego znaczenia politycznego i historycznego, stając się opowieścią wielowarstwową.
Jednocześnie twórcy mierzą się z problemem rozpoznawalności postaci. Zarówno Babel, jak i Cooper nie należą dziś do kanonu powszechnej pamięci, co wymaga od widza krótkiego wprowadzenia. Warto też odnotować brak informacji w napisach końcowych o rodzinnych związkach Coopera — przypomnienie, że był ojcem tłumacza Macieja Słomczyńskiego, mogłoby dodać spektaklowi kontekstów historycznych.
Oba spektakle są dostępne na platformie vod.tvp.pl.
