Show summary Hide summary
W Gdyni odbyło się międzynarodowe spotkanie Horizons of Peace poświęcone pokojowi, prawom człowieka i odpowiedzialności słowa. W debacie uczestniczyli m.in. Aleś Bialacki, Richard Flanagan, Norman Davies oraz Andrij Lubka — rozmowy odwoływały się do doświadczeń represji, roli kultury i perspektywy wojny na Ukrainie.
Prawa człowieka i instytucje
Aleś Bialacki, laureat Pokojowej Nagrody Nobla i założyciel białoruskiego Centrum Obrony Praw Człowieka Wiasna, podkreślał, że trwały pokój wymaga trzech warunków: sprawiedliwości, odpowiedzialności i prawdy. Bez nich, jego zdaniem, pojednanie traci podstawy, a przemoc ma tendencję do powrotu.
Zaległe sprawy w TK: Korwin-Piotrowska ujawniła ich liczbę
Flanagan: przemoc bywa fetyszyzowana nawet w serialu Gra o tron
Zwrócił też uwagę na związek między kondycją demokratycznych instytucji a ochroną jednostek. Wymienił niezależne sądy, wolne media ujawniające korupcję oraz aktywne społeczeństwo obywatelskie jako elementy, które wzmacniają prawa człowieka. Apelował przy tym o międzynarodową współpracę — żadnemu państwu samodzielnie nie uda się zapewnić pełnej ochrony obywateli.
Literatura kontra fetyszyzacja przemocy
Richard Flanagan, australijski pisarz i laureat Nagrody Bookera, podkreślił, że literatura jest przestrzenią wolności. Ostrzegał przed upraszczaniem relacji społecznych do zasad siły i rywalizacji.
W swoim wystąpieniu wskazał, że w kulturze współczesnej istnieje element upowszechnionej fetyszyzacji przemocy — od polityki tożsamości po fabuły popularnych seriali. Ostrzegł przed myśleniem, które postrzega siłę jako jedyną zasadę porządku społecznego, i wymienił w tym kontekście nazwiska takich postaci publicznych jak Thiel, Trump, Vance i Putin. Takie podejście, mówił, prowadzi do fatalizmu i znieczulenia wobec możliwości zmiany.
Przyszłość Ukrainy
Historyk Norman Davies odniósł się bezpośrednio do geopolitycznych konsekwencji wojny. W wyraźnym stwierdzeniu podkreślił przemijalność imperiów:
„Urodziłem się w największym imperium świata. Tego imperium już nie ma. Nie istnieje. To samo czeka imperium, z którym walczy Ukraina. Prędzej czy później Ukraina będzie wolna, a Rosji nie będzie.”
Davies użył własnego doświadczenia historyka, aby wskazać, że trwałość potęgi nie jest dana raz na zawsze. Jego komentarz odnosił się do perspektyw długofalowych, a nie do szybkich prognoz politycznych.
Głos z frontu
Ukraiński pisarz Andrij Lubka, który obecnie służy w Siłach Zbrojnych Ukrainy, łączył osobiste przeżycia z refleksją nad odpowiedzialnością wspólnoty. Przedstawił pokój jako coś więcej niż brak konfliktu: chodzi o możliwość powrotu do domu, poczucie bezpieczeństwa i prawo do samodzielnego wyboru przyszłości.
Spotkanie w Konsulacie Kultury w Gdyni prowadziła Katarzyna Kasia, filozofka i publicystka.
