Show summary Hide summary
Trybunał Konstytucyjny ma zaległość liczącą 1 171 spraw — poinformowała Anna Korwin-Piotrowska po przejęciu kierownictwa izby. Nowa kierowniczka zapowiada porządkowanie prac według przejrzystych kryteriów i szybsze rozpoznawanie wniosków.
Korwin-Piotrowska objęła kierownictwo TK
W piątek wieczorem przedstawiciele grupy sędziów wybranych w tej kadencji Sejmu poinformowali, że najstarsza stażem spośród nich, Anna Korwin-Piotrowska, pełni obecnie funkcję kierującej Trybunałem. Wydała zarządzenie o przerwie w czynnościach prezesa TK Bogdana Święczkowskiego oraz wiceprezesa Bartłomieja Sochańskiego.
Zaległe sprawy w TK: Korwin-Piotrowska ujawniła ich liczbę
Flanagan: przemoc bywa fetyszyzowana nawet w serialu Gra o tron
Z danych przekazanych przez Korwin-Piotrowską wynika, że z ogółu 1 171 spraw aż 706 pozostaje na etapie kontroli wstępnej — w tym 682 skargi konstytucyjne, 9 wniosków o kontrolę ustaw i 15 wniosków dotyczących aktów rangi podustawowej.
Pozostałe sprawy, którym nadano bieg, obejmują m.in. 349 skarg konstytucyjnych oraz 70 wniosków w trybie kontroli abstrakcyjnej. W wykazie znajdują się też sześć wniosków prezydenta o kontrolę prewencyjną, trzy spory kompetencyjne i 37 pytań prawnych skierowanych przez sądy. Korwin-Piotrowska wskazała, że ponad pięć lat w zaległościach czeka 55 skarg i 8 pytań prawnych.
Priorytety: transparentność i plan budżetowy
W nagraniu udostępnionym na stronie Trybunału Korwin-Piotrowska zadeklarowała dążenie do pełnej transparentności pracy TK oraz do tego, by organy sądownicze działały według jasnych reguł.
Ze wstępnego audytu — jak podała — wynika, że ponad 700 spraw nie miało dotąd nadanego żadnego biegu. Zapowiedziała, że kolejność rozpoznawania spraw będzie ustalana według klarownych kryteriów, a postępowania będą prowadzone sprawnie.
W piątek wydała też zarządzenie o zwołaniu zgromadzenia sędziów TK na wtorek o godz. 15:30 w celu przyjęcia planu budżetu Trybunału na 2027 r. Korwin-Piotrowska zapowiedziała, że komunikacja z prac TK będzie prowadzona za pośrednictwem mediów publicznych, a uchwalony budżet zostanie upubliczniony i przekazany do prac parlamentarnych.
Dodała, że dostęp sędziów do siedziby będzie możliwy, choć wstęp może być czasowo ograniczony ze względów bezpieczeństwa oraz rekomendacji policji dotyczących demonstracji przed budynkiem, zwłaszcza przy wejściu od Al. Szucha. Kolejne komunikaty mają pojawić się we wtorek i dotyczyć najbliższych planów Trybunału.
Statystyki i problem publikacji orzeczeń
Rzeczniczka TK Weronika Ścibor zamieściła na X dane dotyczące napływu spraw i liczby wydawanych orzeczeń w latach 2014–2026 oraz stanu obsady sędziowskiej w poszczególnych latach.
Ścibor zwróciła uwagę, że mimo pracy Trybunału w niepełnym składzie przez ponad dwa lata, liczba wydawanych orzeczeń rośnie. W zeszłym roku TK wydał 141 orzeczeń — najwięcej od dekady. Według rzeczniczki większość spraw, od 60 do 89 proc., to skargi konstytucyjne wniesione przez obywateli.
Jako rosnący problem wskazano odmowę publikacji rozstrzygnięć TK w dziennikach urzędowych. Ścibor podała, że Rządowe Centrum Legislacji nie opublikowało dotąd 85 orzeczeń. Brak publikacji ma — według rzecznik — wymierne konsekwencje dla osób, których sytuacja prawna lub majątkowa zależy od wejścia w życie uchwał Trybunału. Wśród nieopublikowanych spraw wymieniono m.in. kwestie związane z podwyżkami i rekompensatami dla części emerytów.
Rzeczniczka dodała, że nadal czekają na publikację korzystne dla obywateli rozstrzygnięcia dotyczące m.in. ulgi meldunkowej, świadczeń pielęgnacyjnych dla pracujących opiekunów osób z niepełnosprawnościami oraz wynagrodzeń dla właścicieli gruntów, przez które przebiegają instalacje przesyłowe.
Spór o legalność i reakcje władz
Prezes TK Bogdan Święczkowski określił Korwin-Piotrowską mianem „uzurpatorki” i zapowiedział, że on oraz sędziowie, których uznaje za legalnie powołanych, nie wezmą udziału w wydarzeniach organizowanych przez grupę, którą tak nazwał. Wśród nich ma się znaleźć zaplanowane na wtorek Zgromadzenie Ogólne Sędziów TK.
Również Prezydent Karol Nawrocki oświadczył, że — jego zdaniem — doszło do naruszenia porządku konstytucyjnego i siłowego przejęcia organu państwa, a Korwin-Piotrowska nie jest sędzią TK. Korwin-Piotrowska znajduje się wśród pięciorga osób wybranych przez Sejm w tej kadencji, którym prezydent nie wręczył zaproszenia do złożenia ślubowania. Ci sędziowie złożyli przysięgę podczas uroczystości w Sejmie „wobec prezydenta”, co jednak nie zostało uznane przez prezesa Święczkowskiego, który nie dopuścił ich do orzekania.
W marcu 2024 r. Sejm przyjął uchwałę o usuwaniu skutków kryzysu konstytucyjnego z lat 2015–2023, stwierdzając, że uwzględnianie rozstrzygnięć TK wydanych z naruszeniem prawa może być traktowane jako naruszenie zasady legalizmu. Od czasu tej uchwały wyroki TK nie są publikowane w Dzienniku Ustaw.
