Show summary Hide summary
W Brukseli trwa kluczowy etap negocjacji nad reformą systemu handlu emisjami. Dziś polska delegacja ma przekonywać irlandzką prezydencję, by do rozmów o zmianach w ETS1 włączyć również spór o ETS2 — krok, który otworzyłby drogę do przesunięcia jego wejścia w życie lub uczynienia go dobrowolnym.
Co obejmuje ETS2 i dlaczego to ważne
ETS2 ma zacząć obowiązywać w 2028 roku. Zgodnie z założeniami system obejmie emisje powstające przy spalaniu paliw w transporcie drogowym i ogrzewaniu budynków, co może przekładać się na wyższe rachunki gospodarstw domowych.
Kłopoty z SAFE mogą uniemożliwić dokończenie niektórych krajowych projektów obronnych
Lalka ma 2 mln widzów: film Kawalskiego aspiruje do miana przeboju roku
Dla rodzin i małych firm koszty systemu są realnym zagrożeniem, dlatego część państw chce dać sobie więcej czasu na ocenę skutków lub możliwość dobrowolnego przystąpienia.
Irlandzki kompromis skupiony na ETS1
W tym tygodniu irlandzka prezydencja przedstawiła pierwszy, techniczny projekt kompromisu dotyczący rewizji ETS1. Według korespondentki RMF FM dokument nie odnosi się do ETS2.
Unijny dyplomata ocenia, że obecny tekst ma charakter techniczny i nie rozwiązuje głównych sporów politycznych. Teraz prezydencja prowadzi indywidualne konsultacje z krajami członkowskimi, tzw. „konfesjonały”, by przygotować bardziej politycznie nacechowany kompromis.
Celem jest wypracowanie wspólnego stanowiska do 11 grudnia. Polska zabiega, aby kolejna wersja dokumentu zawierała zapisy dotyczące ETS2.
Sprzeciw Komisji i grupy państw
Włączeniu ETS2 do negocjacji sprzeciwia się Komisja Europejska, która nie chce zmieniać jego rozkładu ani terminów. Podobne stanowisko prezentuje grupa państw kierowana przez Danię i Szwecję.
Argumentacja przeciwników polega na tym, że ponowne otwieranie przepisów o ETS2 mogłoby skomplikować rozmowy i opóźnić porozumienie. Mimo to stanowisko Polski ma poparcie jeszcze dziewięciu krajów, w tym Czech, Słowacji, Węgier i Włoch.
Polskie postulaty wobec ETS1
Równolegle Warszawa zgłasza żądania zmian w samym ETS1. Chodzi o wolniejsze tempo wycofywania bezpłatnych uprawnień, zwiększenie puli darmowych kwot dla przemysłu oraz silniejsze wsparcie dla ciepłownictwa i modernizacji zakładów.
Polska domaga się także skuteczniejszych mechanizmów ograniczających spekulacje na rynku uprawnień, które — według jej przedstawicieli — mogą podnosić koszty transformacji.
Wstępny kompromis zaproponowany przez Irlandię zawiera już wyjaśnienie dotyczące bezpłatnych uprawnień dla przemysłu: przedsiębiorstwa miałyby zachować przydzielone z góry 80 proc. kwot, nawet jeśli nie zrealizują przewidzianych inwestycji ograniczających emisje.
