Show summary Hide summary
Hanka Bielicka przez dekady była ikoną polskiej estrady — rozpoznawalna po chrypliwym głosie, barwnych kapeluszach i błyskotliwych monologach. Choć publiczność znała ją jako Hankę, na chrzcie wpisano jej inne imiona; dziś przypada 111. rocznica urodzin artystki.
Pochodzenie i prawdziwe imię
Urodziła się 9 listopada 1915 roku w Kononowce, na terenach dzisiejszej Ukrainy. Jej rodzina uciekła przed wojenną zawieruchą i rewolucją bolszewicką, aż w końcu osiedliła się w Łomży — mieście matki.
Kłopoty z SAFE mogą uniemożliwić dokończenie niektórych krajowych projektów obronnych
Lalka ma 2 mln widzów: film Kawalskiego aspiruje do miana przeboju roku
W metryce figurowały imiona Anna Weronika, lecz już od dziecka wszyscy mówili do niej Hania. W domu nie brakowało inspiracji artystycznych: matka pracowała jako garderobiana, co wytłumacza zamiłowanie aktorki do efektownych strojów i kapeluszy.
Formacja i wczesne kroki na scenie
Bielicka uczyła się gry na pianinie, ukończyła żeńskie gimnazjum im. Marii Konopnickiej w Łomży, a potem wyjechała do Warszawy. Tam podjęła studia romanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim i równocześnie kształciła się w Państwowym Instytucie Sztuki Teatralnej.
Jej komediowy talent dostrzegł m.in. Aleksander Zelwerowicz. Jak głosi anegdota z zajęć, gdy młoda aktorka recytowała dramatyczny monolog, profesor miał przerwać: „Zabierzcie tego krokodyla ze sceny, bo umrę ze śmiechu!”. To doświadczenie skierowało Bielicką ku komedii.
Wojna, Wilno i pierwsze sukcesy
Po ukończeniu studiów aktorskich w 1939 roku wyjechała do Wilna i została zatrudniona w Teatrze na Pohulance. Wojna dramatycznie zmieniła jej życie: ojciec został aresztowany przez NKWD i wywieziony w głąb ZSRR, a matka, siostra i babcia zesłane do Kazachstanu. Bliscy powrócili do Polski dopiero po latach, ojciec zaginął.
W okupowanym Wilnie Bielicka zarabiała m.in. grając na pianinie w kawiarni i pracując jako kelnerka, ale nie porzuciła sceny. W 1940 roku Ludwik Sempoliński zaprosił ją do teatrzyku rewiowego Miniatury; zagrała wtedy monolog Jerzego Jurandota „Nie przeproszę”. Po wojnie występowała w teatrach Białegostoku i Łodzi, a później w Warszawie.
Film, radio i narodziny Dziuni
Na ekranie pojawiła się już w pierwszych powojennych filmach. W 1947 roku zaśpiewała „Aniele mój” w Zakazanych piosenkach Leonarda Buczkowskiego. Pojawiała się także w takich produkcjach jak Celuloza, Cafe pod Minogą, Gangsterzy i filantropi czy Małżeństwo z rozsądku. W pamięci widzów zapisała się też jako stolnikowa Makowiecka w Panie Wołodyjowskim.
Prawdziwy przełom przyszło jednak z postacią, którą stworzył dla niej Bogdan Brzeziński. W 1947 roku, podczas występu w krakowskim kabarecie „Siedem kotów”, pojawiła się Dziunia Pietrusińska — wygadana, pewna siebie paniusia komentująca codzienne absurdy. Jej monologi przez ćwierć wieku gościły w programie „Podwieczorek przy mikrofonie”: aktorka wygłosiła ich ponad tysiąc, a publiczność często nazywała ją Dziunią na ulicy.
Scena, kapelusze i warsztat
W 1954 roku Bielicka związała się z Teatrem Syrena, gdzie pozostała przez ponad cztery dekady. Jeździła z recitalami po Polsce i występowała przed Polonią za granicą. Oficjalnie przeszła na emeryturę w 1977 roku, lecz nigdy nie zerwała kontaktu z publicznością i nadal pojawiała się na scenie oraz przed kamerą.
Jej wizerunek — zwłaszcza bogate, kolorowe kapelusze — stał się znakiem rozpoznawczym. Charakterystyczna chrypka, która pojawiła się po ciężkim przeziębieniu w 1947 roku, została przez nią wykorzystana artystycznie. W połączeniu z błyskawicznym tempem wypowiedzi i precyzyjną dykcją dała to brzmienie nie do pomylenia.
Bielicka dbała o warsztat. Monologi nie były przypadkowe; współpracowała przy ich kształtowaniu z autorami, między innymi Bogdanem Brzezińskim i Zbigniewem Korpolewskim, i selekcjonowała słowa oraz rytm tak, by maksymalnie trafiać do słuchaczy.
Siła widowni i pamięć o artystce
Sama aktorka podkreślała, jak bardzo dodawał jej sił kontakt z publicznością: „Mam trudności z chodzeniem po mieszkaniu, lecz kiedy mam stanąć przed publicznością, to czuję wielki przypływ energii. Wchodzę wtedy na scenę i mogę nawet zatańczyć. To jest cudowny zawód”.
Hanka Bielicka zmarła 9 marca 2006 roku w Warszawie, mając 90 lat. Mimo problemów ze wzrokiem w późniejszych latach, nadal pracowała — rozpoznawała słuchaczy po śmiechu i oklaskach. Pozostaje jedną z najbardziej rozpoznawalnych postaci polskiej estrady — symbolem dowcipu, scenicznej świadomości i barwnego stylu.
Źródła: Radio ZET, Wikipedia
