Senat zadecydował w sprawie pomocy w aborcji, limitów zarobków lekarzy i nowego progu podatkowego

Show summary Hide summary

• Dekryminalizacja pomocy w aborcji
• Ustawa praworządnościowa bez poprawek
• Ograniczenia czasu pracy i zarobków lekarzy
• Sieć szpitali przedłużona do 2029 roku
• Ubezpieczenia społeczne artystów – poprawki senackie
• Specustawa dla poszkodowanych w programie „Czyste Powietrze”
• Deregulacja przepisów ochrony środowiska
• Dofinansowanie termomodernizacji — senackie korekty
• Regulacje najmu krótkoterminowego z poprawkami
• Usprawnienia procesowe i inne poprawki
• Inne legislacyjne korekty

Senat w piątek przyjął szereg ustaw i poprawek dotyczących m.in. prawa karnego, ochrony zdrowia, statusu sędziów oraz programów termomodernizacyjnych. Kilka projektów trafi bezpośrednio na biurko prezydenta, inne wrócą do Sejmu po senackich zmianach.

Dekryminalizacja pomocy w aborcji

Senatorowie poparli nowelizację Kodeksu karnego przewidującą zniesienie odpowiedzialności karnej za udzielanie pomocy w przerwaniu ciąży poza ramami ustawy oraz za nakłanianie do takiego działania. Głosowanie zakończyło się wynikiem 56 za, 34 przeciw, nikt nie wstrzymał się od głosu.

Ustawa została przekazana na biurko prezydenta Karola Nawrockiego.

Ustawa praworządnościowa bez poprawek

Senat przyjął bez poprawek tzw. ustawę praworządnościową, której celem jest uporządkowanie statusu sędziów powołanych w procedurze z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w latach 2018–2026. Za przyjęciem głosowało 63 senatorów, 32 było przeciw.

Jednym z kluczowych elementów projektu przygotowanego przez resort sprawiedliwości jest pozbawienie mocy prawnej uchwał KRS dwóch poprzednich kadencji, zawierających wnioski o powołanie sędziów w latach 2018–maj 2026. Przedstawiciele opozycji wcześniej zapowiadali, że liczą na wetowanie ustawy przez prezydenta.

Ograniczenia czasu pracy i zarobków lekarzy

Senat zaakceptował nowelizację regulującą limity czasu pracy i wynagrodzeń lekarzy, przyjmując jednocześnie kilka poprawek. Za ustawą opowiedziało się 61 senatorów, 32 było przeciw, a dwóch wstrzymało się od głosu.

Projekt wprowadza ograniczenie łącznego wymiaru pracy do równoważnika dwóch etatów oraz ustala maksymalną stawkę godzinową na poziomie jednej dwudziestej minimalnego wynagrodzenia brutto (około 240 zł). Miesięczne wynagrodzenie przy dwóch etatach nie będzie mogło przekraczać szesnastokrotności płacy minimalnej brutto (około 76,9 tys. zł).

Senackie poprawki m.in. zmieniły minimalny wymiar zatrudnienia z proponowanej połowy etatu na jedną czwartą etatu i usunęły w całości zapisy dotyczące zakazu pracy na NFZ dla lekarzy poświadczających nieprawdę. Nowela rozszerza też możliwości kontrolne NFZ oraz kompetencje Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji.

Sieć szpitali przedłużona do 2029 roku

Senat opowiedział się za przedłużeniem funkcjonowania systemu podstawowego szpitalnego zabezpieczenia świadczeń, czyli tzw. sieci szpitali, do końca czerwca 2029 r. Za ustawą bez poprawek było 64 senatorów, 32 głosy przeciw.

Obecny wykaz obejmuje 585 placówek i miał obowiązywać do 30 czerwca 2027 r. Jak podało Ministerstwo Zdrowia, wydłużenie terminu ma zapewnić stabilność finansowania do 2029 r., szczególnie dla szpitali prowadzących procesy przekształceniowe, restrukturyzacyjne i konsolidacyjne.

Ubezpieczenia społeczne artystów – poprawki senackie

Senat zgłosił poprawki o charakterze doprecyzowującym i redakcyjno-legislacyjnym do ustawy o zabezpieczeniu społecznym osób wykonujących zawód artystyczny. Za przyjęciem z poprawek głosowało 62 senatorów, 33 było przeciw, jeden wstrzymał się.

W trakcie debaty minister kultury Marta Cienkowska podkreśliła, że procedowana ustawa ma zakończyć wieloletnie prace nad rozwiązaniem, na które — według resortu — czekali polscy artyści. Zaznaczyła jednocześnie, że projekt nie tworzy odrębnego systemu emerytalnego ani szczególnych przywilejów.

Specustawa dla poszkodowanych w programie „Czyste Powietrze”

Senat skierował do prezydenta specustawę mającą pomóc właścicielom domów poszkodowanym przez nieuczciwych wykonawców prac termomodernizacyjnych w programie „Czyste Powietrze”. Projekt pozwala na zawieszenie spłaty należności, ich umarzanie oraz bezpośrednie dochodzenie roszczeń od oszustów przez fundusze ochrony środowiska.

Ustawa przewiduje też pięcioletni zakaz udziału w programie dla wykonawców skazanych za przestępstwa na szkodę beneficjentów. Resort klimatu i środowiska szacuje, że problem może dotyczyć nawet około 8 tys. rodzin.

Deregulacja przepisów ochrony środowiska

Senat nie zgłosił poprawek do nowelizacji Prawa ochrony środowiska i innych ustaw. Za ustawą głosowało 64 senatorów, 31 wstrzymało się od głosu, nikt nie był przeciw.

Nowela upraszcza m.in. przepisy dotyczące pozwoleń zintegrowanych i zwalnia urzędy z obowiązku dodatkowej analizy warunków pozwoleń po publikacji nowych konkluzji BAT — unijnych standardów ochrony środowiska dla przemysłu.

Dofinansowanie termomodernizacji — senackie korekty

Senat zgłosił poprawki do ustawy zwiększającej budżet programów dofinansowania termomodernizacji oraz korygujące zapisy dotyczące budownictwa socjalnego i komunalnego. Nowelizacja wróci teraz do Sejmu.

Wśród zmian jest przeznaczenie 141,5 mln zł niewykorzystanych środków z programu „Stop Smog” na Fundusz Termomodernizacji i Remontów, co — według resortu rozwoju — pozwoli sfinansować inwestycje w około 630 budynkach, obejmujących blisko 13,3 tys. gospodarstw domowych. Ponadto limit budżetowy Funduszu na 2026 r. ma wzrosnąć z 331 mln zł do 401 mln zł.

Regulacje najmu krótkoterminowego z poprawkami

Senat zaproponował szereg zmian do regulacji rynku najmu krótkoterminowego. Ustawa daje samorządom, wspólnotom i spółdzielniom możliwość wprowadzania zakazu świadczenia takich usług w określonych strefach i nieruchomościach.

Większość poprawek ma charakter doprecyzowujący, redakcyjny i techniczny. Jedna z istotniejszych propozycji wyłącza z limitu naruszeń te wykryte po zawiadomieniu właściciela lokalu lub przedsiębiorcy świadczącego usługi w danym obiekcie.

Usprawnienia procesowe i inne poprawki

Senat jednogłośnie przyjął bez poprawek nowelizację ułatwiającą komunikację sądów ze świadkami w procesach karnych, m.in. przez szersze wykorzystanie poczty elektronicznej i likwidację faksu.

Przyjęto też nowelę wzmacniającą kompetencje sądów w sprawach o ubezpieczenia społeczne — sądy będą mogły częściej uchylać błędne decyzje, np. ZUS-u, i przekazywać sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Inne legislacyjne korekty

Senat zgłosił dwie doprecyzowujące poprawki dotyczące obowiązku prowadzenia dziennika połowowego oraz składania deklaracji wyładunkowych i przeładunkowych w formie elektronicznej, także przez kapitanów jednostek poniżej 12 m długości.

Dodatkowo senatorowie wprowadzili poprawki do ustawy przyspieszającej przygotowanie i budowę strategicznych inwestycji infrastrukturalnych. Zmiany doprecyzowują przepisy przejściowe i wyłączają odpowiedzialność karną za uszkodzenie odkrytego zabytku, gdy wojewódzki konserwator nie dokonał oględzin w wyznaczonym terminie.

Senat zgłosił także redakcyjne poprawki do ustawy ograniczającej dostęp KAS do danych o rachunkach bankowych.