Show summary Hide summary
Nowe badanie astronomiczne rzuca inne światło na historię powstania obrazu Vincenta van Gogha „Gwiaździsta noc”. Zespół z Korei Południowej twierdzi, że układ ciał niebieskich na płótnie odpowiada widokowi nieba z 22 lipca 1889 roku, co stawia pod znakiem zapytania dotychczasowe datowanie i sugeruje silniejsze związki pracy z rzeczywistym obserwowanym niebem.
Nowe datowanie i jego konsekwencje
Przez dekady przyjmowano, że „Gwiaździsta noc” powstała w czerwcu 1889 r. — przesłanką była m.in. korespondencja van Gogha z bratem Theo z około 18 czerwca, gdzie malarz wspominał o „nowym studium gwiaździstego nieba”.
Skolim w sypialni: ile zapłacono za pościel Króla Latino?
W obrazie van Gogha astronomowie odkryli zaskakujący sekret
Z kolei badacze z Korei Południowej wskazują, że najlepsze dopasowanie układu Księżyca, Wenus oraz gromady Hiad występowało 22 lipca 1889 r. Jeśli ich wnioski są trafne, dzieło mogło powstać około miesiąc później niż dotychczas sądzono.
To przesunięcie ma znaczenie nie tylko dla datowania. Sugeruje, że artysta mógł malować na podstawie rzeczywistego widoku z okna zakładu psychiatrycznego w Saint-Rémy-de-Provence, a nie wyłącznie z czystej wyobraźni.
Jak odtworzono niebo z 1889 roku
Autorzy badania zaczęli od analizy krajobrazu. Rozpoznali grzbiet wzgórza na południowy zachód od budynku i porównali jego ukształtowanie ze szkicem van Gogha. To pozwoliło zdefiniować wąskie pole widzenia artysty.
— Stałem w miejscu, w którym Vincent stał 130 lat wcześniej — mówił w rozmowie z brytyjskim dziennikiem The Guardian Elijah Jeong-hyun Kim, główny autor pracy i astronom z Uniwersytetu Kyung Hee w Yongin. Następnie zespół użył specjalistycznego oprogramowania astronomicznego.
Badacze symulowali wygląd nieba o świcie dla każdego dnia czerwca i lipca 1889 r. Skupili się na dniach, w których cienki sierp Księżyca oraz Wenus mogły znajdować się jednocześnie w ustalonym polu obserwacji. Takie warunki spełniały trzy daty; najwyższe podobieństwo wykazano dla 22 lipca.
Porównanie układów gwiazd i ograniczenia analizy
Do oceny zgodności układów gwiazd użyto metod geometrycznych i statystycznych. Celem było przełożenie wizualnego dopasowania na miary ilościowe, które mogłyby potwierdzić zbieżność obrazu z rzeczywistym niebem.
Kim podkreślał, że naukowcy musieli zmierzyć stopień podobieństwa za pomocą narzędzi takich jak geometria kształtów i statystyka. Wyniki wskazują na istotne podobieństwa, ale nie rozstrzygają sprawy definitywnie.
Autorzy zaznaczają wyraźnie, że van Gogh mógł łączyć elementy nieba z różnych nocy lub przetwarzać obserwacje artystycznie. Dlatego, mimo przekonujących dopasowań, badanie nie zamyka debaty o ostatecznej dacie powstania obrazu.
Co to oznacza dla interpretacji obrazu
Jeśli ustalenia potwierdzą się w dalszych badaniach, „Gwiaździsta noc” można będzie czytać jako efekt uważnej obserwacji konkretnego nieba, przetworzonej przez artystyczną wizję. To zbliża interpretację pracy do rekordu łączącego realne wspomnienie i ekspresję malarską.
Jednocześnie badacze apelują o ostrożność. Ich analiza otwiera nowe perspektywy, ale nie eliminuje innych możliwych wyjaśnień historycznych i artystycznych.
