Show summary Hide summary
Badanie opublikowane w czasopiśmie Science wskazuje, że około pięćdziesiątki rozpoczyna się istotna przebudowa układu odpornościowego mózgu. Zmiany wykryto w hipokampie — strukturze kluczowej dla pamięci i uczenia się — i mogą tłumaczyć rosnącą podatność mózgu na przewlekły stan zapalny oraz choroby neurodegeneracyjne.
Jak prowadzono badanie
Naukowcy z University of California w San Diego, New York Genome Center oraz University of California w Irvine przeanalizowali pośmiertnie tkankę hipokampa pochodzącą od 40 osób w wieku od 20 do 95 lat, które nie miały rozpoznanych chorób neurologicznych. Badacze koncentrowali się przede wszystkim na komórkach mikrogleju, stanowiących centralny element odpowiedzi immunologicznej mózgu.
Imagine Dragons: zdjęcia z wczorajszego koncertu na Stadionie Narodowym
Maja Chwalińska oficjalnie zmierzy się z mistrzynią Wimbledonu
Co się zmienia po 50. roku życia
Z przeprowadzonych analiz wynika, że wraz z wiekiem część populacji mikrogleju zaczyna zanikać. Proces ten nasila się w przedziale 50–75 lat, gdy ustępujące komórki zastępowane są innymi populacjami o bardziej prozapalnym profilu.
Dotychczas uważano, że komórki mikrogleju powstają we wczesnym okresie zarodkowym i pozostają w mózgu przez całe życie, odnawiając się w razie potrzeby. Nowe dane sugerują, że ta równowaga może ulegać znaczącej zmianie w średnim wieku.
W hipokampie badacze odnotowali również spadek liczby astrocytów — komórek wspierających funkcje neuronalne i uczestniczących w przekazywaniu sygnałów — oraz zmniejszenie populacji komórek śródbłonka, które pomagają utrzymywać barierę krew‑mózg.
Zmiany w organizacji DNA i regulacji genów
Wielu typach komórek zaobserwowano też modyfikacje w przestrzennej organizacji DNA. Takie przemieszczenia strukturalne korelują ze zmianami w aktywności i regulacji genów, co może wpływać na sposób, w jaki komórki reagują na bodźce i stresy.
Możliwe konsekwencje dla zdrowia mózgu
Autorzy pracy sugerują, że przesunięcie w składzie układu odpornościowego mózgu może stanowić jeden z mechanizmów prowadzących do przewlekłego stanu zapalnego, często obserwowanego w starzeniu oraz w chorobach neurodegeneracyjnych, np. w chorobie Alzheimera.
“Starzenie się jest największym czynnikiem ryzyka demencji, ale nadal nie rozumiemy w pełni, w jaki sposób napędza ono tę chorobę. Opisana przez nas zmiana mikrogleju może być ważnym elementem tej układanki” – podsumował dr Richard Hodes, dyrektor National Institute on Aging.
Nowe odkrycia otwierają pole do dalszych badań nad mechanizmami immunologicznymi starzenia się mózgu i nad tym, czy modyfikacja tych procesów może zmniejszać ryzyko przewlekłego zapalenia i chorób neurodegeneracyjnych.
